Temelleri 1845’te “Polis Nizamnamesi” ile atılan ve bünyesinde 348 bin 514 personeli barındıran Türk Polis Teşkilatı, suç ve suçluyla mücadelesini 181 yıldır kararlılıkla sürdürüyor.
AA muhabirinin derlediği bilgiye göre, Türk Polis Teşkilatının temelleri, 10 Nisan 1845’te İstanbul’da “Polis” adındaki teşkilatın kurulmasıyla atıldı.
Yeni kurulan teşkilatın görev ve sorumlulukları, yine aynı tarihte yayımlanan “Polis Nizamnamesi”nde de yer aldı.
Tanzimat ve Islahat hareketleri çerçevesinde, Avrupa’daki örneklere göre bir polis teşkilatı kurulmasına yönelik atılacak adımlara, 1876’da Birinci Meşrutiyet’in ilanından sonra oluşan hükümet programında yer verildi. Program doğrultusunda, 1879’da “Zaptiye Nezareti” kuruldu.
Emniyet Genel Müdürlüğünün bugünkü görevlerini yürüten “Zaptiye Nezareti” 1909’da kaldırılarak, yerine “Dahiliye Nezareti”ne bağlı ve polis işlerinin yürütülmesiyle görevli “Emniyeti Umumiye Müdürlüğü” ve İstanbul vilayetine bağlı bir polis müdüriyeti oluşturuldu.
Emniyeti Umumiye Müdürlüğünün görevi, 9 Aralık 1913’te çıkarılan “Dahiliye Nezareti Teşkilat Nizamnamesi”nde, “Memleketin emniyet ve inzibatına taalluk eden her türlü umum ve muamelatı takip ve o babtaki muhaberat ile polis teşkilat ve mekteplerini idare etmek.” olarak belirlendi.
Emniyet Teşkilatının ilk birimleri
Emniyeti Umumiye Müdürlüğü, başlangıçta “emniyet”, “memurin”, “levazım”, “muhasebe” ve “tahribat” şubelerinden oluştu. İlerleyen tarihlerde bunlara “heyet-i istihbariye”, “seyrüsefer”, “ecanip” ve “takibat-ı adliye” gibi birimler eklendi.
“Polis Nizamnamesi”nin 21 Mayıs 1913’te çıkarılmasıyla, polisin örgütlenmesi, görev ve yetkileri, derece, sınıf, mesleğe giriş, yükselme ve diğer tüm özlük işleri, soruşturma, yargılama, istifa, tayin, izin, cezalandırma, levazım işleri, kıyafeti ve davranış biçimleri ile polis karakolları ve görevleri yeniden düzenlendi.
Bu nizamnamede polis memurları, “piyade”, “süvari” ve “sivil” olmak üzere 3 sınıfa ayrıldı, Başkent Polis Teşkilatı ise diğer illerden ayrı düşünüldü. İllerde polis müdürlüğü kurulacağı, liva ve kazalarda ise birer amirin yönetiminde yeteri kadar polis bulunduracağı belirtildi.
Vatandaşın güvenliği 348 bin 514 emniyet mensubuna emanet
Türk Polis Teşkilatı, güncel verilere göre, 348 bin 514 personeliyle hizmet veriyor.
Emniyet personelinin 331 bin 714’ü emniyet hizmetleri, 16 bin 800’ü ise diğer hizmet sınıflarından oluşuyor.
Emniyet hizmetleri sınıfının yüzde 7,5’ini polis amirleri, yüzde 83,4’ünü polis memurları, yüzde 9,1’ini ise çarşı ve mahalle bekçileri oluşturuyor.
Emrullah Cesur / AA
